Een leien dak vervang je niet zomaar. Eerst bepaal je welk soort lei er ligt: natuurlei, kunstlei of een oudere vezelcementlei. Bij monumenten en in beschermde gezichten in Apeldoorn komt daar een vergunning bij. In dit artikel staat wat je moet weten voordat je een dakdekker belt.
Natuurlei, kunstlei of bitumen lei
Bitumen leien gaan 20 tot 30 jaar mee, kunstleien 30 tot 50 jaar en natuurleien 75 tot 100 jaar. Dat verschil bepaalt of je een dak repareert of vervangt. Een natuurleien dak dat nog honderd jaar kan liggen, vervang je niet omdat enkele leien kapot zijn. Beschadigde leien kun je afzonderlijk vervangen.
Een dakdekker controleert de dakconstructie, brengt een waterkerende folie aan en monteert tengels en panlatten. Daarna worden de leien volgens het legpatroon bevestigd. Omdat elke lei afzonderlijk wordt bevestigd, duurt plaatsing langer dan bij dakpannen. Dat telt mee in de prijs.
Let op asbest
Oudere kunstleien kunnen asbest bevatten. Bij asbesthoudende dakleien is een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf verplicht. De dakeigenaar of het saneringsbedrijf doet een sloopmelding bij de gemeente. Een asbestdak groter dan 35 m2 valt ook onder die plicht. Laat een dak van onbekende leeftijd daarom eerst beoordelen voor je zelf begint.
Waar je leien in Apeldoorn tegenkomt
Apeldoorn is een stad met veel oudere en monumentale bebouwing. De gemeente telt zo'n 580 monumentale objecten, waaronder 132 rijksmonumenten. In De Parken zijn de meeste huizen gebouwd tussen 1880 en 1920. Veel huizen daar zijn rijk versierd met steen en houtwerk. Een leien dak past bij zulke villa's en bij de statige gebouwen uit de periode. De villa's in De Parken hebben bijna allemaal een eigen ontwerp, dus je zoekt bij vervanging naar leien die bij dat ontwerp passen.
Vergunning en welstand
Heeft het huis een monumentenstatus, dan vraag je een vergunning om te verbouwen of te restaureren. Je kunt vooraf advies vragen over je plan. De regel dat gelijke dakpannen terugleggen onderhoud is, gaat over dakpannen. Check bij het Omgevingsloket of de gemeente of jouw ingreep voor leien als onderhoud telt.
De gemeente heeft drie rijksbeschermde gezichten: De Parken, Hoog Soeren en Radio Kootwijk. Voor die gezichten en voor monumenten gelden extra regels. Voor zonnepanelen is bepaald dat ze op daken van bijzondere materialen, zoals riet, leien of metaal, niet zijn toegestaan. Wil je zonnepanelen, plan je dat vóór je het dak vervangt.
Mos, bomen en leien
Apeldoorn ligt tegen het grootste aaneengesloten bosgebied van Nederland. Op leien onder bomen groeit sneller mos, en naalden blijven in de overgang tussen dak en goot liggen. Mos houdt vocht vast.
Wat een dakdekker bekijkt
- Welk type lei er ligt en hoe oud het is.
- Of de leien nog goed hechten of loslaten.
- De staat van de latten en de folie eronder.
- De aansluitingen bij nok, hoeken, goot en schoorsteen.
- Of er asbest in zit.
Prijsfactoren
Het soort lei, de oppervlakte, de legwijze, de steilheid, de staat van de onderlaag, de hoogte en de toegang. Dat is het meest zichtbare verschil met een gewoon pannendak. Zie kosten.
Wanneer vervangen en wanneer herstellen
Heeft een natuurleien dak alleen verspreide schade, dan is herstel meestal beter dan vervanging. Zijn kunstleien aan het einde van hun tijd, of is er asbest, dan is vervangen vaak onvermijdelijk. Meer over de aanpak: dakrenovatie en pannendak.